Piri Baba Velâyetnamesi – Giriş

İslâmlaşan Anadolu’da, geçmişten günümüze değin halkın belleğinde yaşamış ve hala yaşayan çok sayıda veli yer almaktadır. Bu velilerin menkabevi hayatı hakkında bilgi veren ve menakıbname veya velâyetname adında yazılı bir takım kaynaklar bulunmaktadır. Bu kaynakların önemli bir bölümü ülkemizin kütüphane ve araştırma merkezlerinde mevcuttur. İşte bu kaynaklardan biride bu çalışmanın konusunu oluşturan Piri Baba Velâyetnamesidir.
Velâyetnameler, genellikle eski Türkçe metinler halinde düzenlenmiş olduklarından bu metinlerin günümüz Türkçesine kazandırılması gerekmektedir. Bu konuda oldukça yol alınmış olmakla birlikte hala çevirisi yapılmamış olan nüshalar da bulunmaktadır.
Gerek velâyetnameler gerekse de diğer yazma eserler konusunda önemli olan bir nokta da çevirinin doğru ve anlaşılır bir şekilde yapılması gerektiğidir. Ne yazık ki bazı çalışmalarda -bilerek veya bilmeyerek- nesnel bakış açısından uzaklaşılıp siyasi bazı yorum ve sonuçlara varılmaktadır. Örneğin Prof. Dr. Abdurrahman Güzel, hazırlamış olduğu “Abdal Musa Velâyetnamesi” adlı eserde; Abdal Musa’nın Ehlisünnet ve-l Cemaat inancı içinde bir mürşid olduğu ifade edilmektedir.[1]
Oysa yine aynı eser içerisinde verilmiş olan Abdal Musa’ya ait Pend ü Nasihatnamede[2] yazarın önceki görüşünü boşa çıkaran ve Alevi-İslâm anlayışının temelini oluşturan Tevella ve Teberra anlayışı üzerine kurulu bir metin karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca dikkatli incelendiğinde Abdal Musa Velâyetnamesi metninde de yazarın belirttiği gibi bir Ehlisünnet ve-l Cemaat (Sünnîlik) inancıyla ilgili bir şey bulunmamaktadır.
Sonuçta, bugün bile Abdal Musa Ocağına akın akın koşan insanların kültürel kimlikleri bellidir. Bu nedenle, bilim adamı sıfatıyla bir şeyler yazanların, yazdıklarına önce kendilerinin inanması gerekmektedir. Bu ve benzeri gayretlerin geri plânında, örnek kişilikleriyle gönüllere taht kurmuş Alevî Erenlerini Sünnî bir kimliğe büründürme ve bu yolla yeni yetişen gençleri asimile etme amacı bulunmaktadır.
Piri Baba Velâyetnamesi, akademik çevrelerce henüz ele alınmamış bir konu olarak durmaktayken bu çalışmayla Piri Baba konusuna bir kapı açılmış ve ulaşılabilen mevcut kaynaklarla konu aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Piri Baba’nın tarihsel kişiliği hakkında ne yazık ki çok fazla bilgiye sahip değiliz. Bununla birlikte O’nun menkabevi hayatını anlatan “Piri Baba Velâyetnamesi” önemli bir kaynak olarak elimizde bulunmaktadır. Piri Baba Velâyetnamesinin henüz hiçbir akademik çalışmada ele alınmamış olması ve yayınlanmamış olması bu çalışmayı gündeme getirmiştir.
Konuya açıklık getirebilmek için öncelikle Veli kavramı ve Piri Baba’nın Veliliği hususu kısa bir şekilde işlendikten sonra asıl konuya girilecektir.
[1] GÜZEL Abdurrahman, Abdal Musa Velâyetnamesi, s. 137
[2] GÜZEL Abdurrahman, a.g.e., s. XI

Author: Remzi Zengin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir