Kesa Hadisinin Sünni, Şia Ravileri ve kaynakları

Ehlisünnet kaynaklarında Tathir ayetini açıklayan Kesâ hadisini sahabe ve tabiinin ileri gelenlerinden büyük bir grup rivayet etmiş ve bu ayetin, Resulullah’ın elbisesi altına aldığı beş kişi hakkında indiğini vurgulamışlardır.
Enes b. Malik, Berra b. Azib, Resulullah’ın kölesi Sevban, İmam Hasan b.Ali aleyhisselam’ın Resulullah sallallah’u aleyhi ve âlih’in kölesi Ebu Hamra, Hekim b. Sa’d, Hemmad b. Seleme, Dehye b. Halifet-i Kelbi, Ebu Derda, Zeyd b. Erkam, Zeyneb bint-i Ebu Seleme, Sa’d b. Ebi Vakkas, Ebu Said-i Hudri, Ümm-ü Seleme, Şeddad b. Ammar, Şehr b. Huşeb, Aişe, Abdullah b. Cafer, Abdullah b. Abbas, Ümm-ü Seleme’nin  kölesi Abdullah b. Muin, Ata b. Ebi Ribah, Ata b. Yesar, Atiyyet-il Avfî, İmam Ali b. Ebitalin aleyhisselam’ın, İmam Ali b. Hüsseyn-i Zeynulabidin, Ömer b. Ebu Seleme, Umret bint-i Ef’a, Katade, Mucahid b. Cebr-il Mekkî, Muhammed b. Sevka, Ebu Muaddil-i Tafavî, Ma’kal b. Yesar, Vasile b. Eska ve diğerleri.[18]Alevi mûfessirler ve mühaddisler  bunu imam Ali aleyhisselam’dan, evlatları İmam Hasan’dan, İmam Ali b. Hüseyin’den, İmam Muhammed b. Ali el-Bâkır’dan, İmam Cafer b. Muhammed Sadık’tan ve İmam Ali b. Musa Rıza’dan aleyhisselam’ın nakletmişlerdir.

Yine bu, Ebu Esved Dueli’den, Enes b. Malik’den, Cabir b. Abdullah-i Ensari’den, Resulullah sallallah’u aleyhi ve âlih’in kölesi Ebu Hemra’dan, Ebuzer-i Giffari’den, Sa’d b. Ebu Vakkas’tan, Ebu Said-i Hudrî’den, Ümm-ü Seleme’den, Şehr b. Huşeb’den, Aişe’den, Abdullah b. Abbas’tan, Ata b. Yesar’dan, Atiyye-i Avfî’den, Ali b. Zeyd’den, Ömer b. Meymun Evdi’den, Vasile b. Eska’dan ve diğerlerinden nakledilmiştir.[19]

Burada şunu da hatırlatalım ki: Ehlisünnet, Kesâ hadisini kırkı aşkın kanalla, Şiâ ise otuzu aşkın kanalla nakletmiştir.[20]

18-Bkz. Müsned-i Ahmed, c.2, s. 18, c.3, s.285, 359; c.6, s.292,296, 298, 304, 323, Taberî tefsiri, 22,       5-7 bunu on dört       kanalla rivayet etmiştir; Kurtubî tefsiri¸c. 14, s. 182; İbn-i Kesir tefsiri, c.3, s.         492-495; bunu on dokuz kanalla            rivayet etmiştir. Bahr-ul Muhit, c.7, s. 228; Dürr-ül Mensur, c. 5, s. 198-199; Feth-ul Kadir, c.4, s. 349-350; bu                       kaynakta “Bu Cumhur’un görüşüdür.” demiştir.
19-Bkz. Tefsir-i Fırat-ı Kufî, s. 121, Necef- Haydariye basımı; Tefsir-i Hibrî, s. 297, 311, Âl-ul Beyt  basımı, 1. baskı;                 Tefsir-i Tibyan, c.8, s. 339; Tefsir-u Mecma-il Beyan, -Tabersî-, c.8, s.462-463,  Dar-ul Marife, Beyrut; Tefsir-ul Mizan,       c.16, s.311; Usul-u Kâfî -Kuleynî- c.1, s. 286, 287/1 Beyrut- Dar-ul Edva basımı, 3. baskı; Kemal-ud Din ve Temam-un      Ni’met- Şeyh Saduk, c.1, s. 278/ 25, Neşr-i İslami Müessesesi, 3. baskı; Sa’d-us Suud -İbn-i Tavus- s.106-107,                        Menşurat-i Rezi – Kum; El-Umde -İbn-i Batrik, s.31- 46; Nehc-ul Hak ve Keşf-us Sıdk- Allame Hilli- c.1, s. 88, Neşr-           u İslamî Müessesesi, 3. baskı; Sırat-ul Müstakim ilâ Müstehakkey-it Takdim -Zeynuddin-i Amili-i      Nebatî, c.1, s.          184- 188, Mektebet-ul Murtezeviyye basımı, 1. baskı; Ğayet-ul Meram fi İlm-il  Kelam -Amedî, s. 259- Kahire.

20-Bkz. Tefsir-ul Mizan -Allame Tabatabaî- c. 16, s. 311, A’lemi Müessesesi, 2. baskı, Beyrut.

 

Kesa Hadisinin Kaynakları

Kesâ hadisini kaydeden ve Tathir ayetinin, Resulullah sallallah’u aleyhi ve âlih’in abasının al-tına almış olduğu beş kişi hakkında indiğini açıkça vurgulayan kaynakların sayısı oldukça faz-ladır; biz burada Ehlisünnet kaynaklarından bazılarını zikretmekle yetineceğiz:

1- Müsned-i Ahmed b. Hanbel, c.1; s. 331; c.3, s. 285; c.4, s. 107; c.6, s. 292, 296, 298, 304, Beyrut- Dar-ul Fikr.
2- Fezail-us Sehabe -Ahmed b. Hanbel- c.2, s. 66- 67/ 102 vs. Müesseset-ür Risale. Beyrut, 1. baskı.
3- Tarih-ul Kebir / Buharî, c.1, ikinci bölüm, s. 69-70 ve 110, Beyrut- Dar-ul Kutub-il İl-miye, Beyrut.
4- Sahih-i Muslim, c.4, 1883/ 2424, Beyrut- Dar-ul Fikr basımı, 2. baskı.
5- el-Cami-us Sahih’l Tirmizî, c.5, s. 351, 352, 663, 699, Beyrut – Dar-u İhya-it Turas-il Arabi basımı.
6- Hasais-u Emirulmûminin aleyhisselam’ın – Nesaî- s. 37, 49 vs. Kuveyt-Mektebet-ul Muella basımı, 1. baskı.
7- el- Mu’cem-ul Kebir / Taberanî- c.3, s. 46/ 2662 ve c.3, s. 47/ 2666 ve c.3, s. 49 / 2698
ve sayısı fazla olan diğer adresler. Beyrut- Dar-u İhya-i Turas-il Arabî, 2. baskı.
8- el- Mu’cem-us Sağir / Taberanî- c.1, s.135 Beyrut- Dar-ul Kutub-il İlmiyye.
9- Ensab-ul Eşraf / Belazurî- c.2, s. 104, Beyrut- Müesseset-ul A’lemi, 1. baskı.
10- Mesabih-us Sünne / Beğavî- c.4, s. 183/ 3796 Beyrut-Dar-ul Marifet, 1. baskı.
11- Mealim-ut Tenzil / Beğavi- c.4, s. 464, Beyrut- Dar-ul Fikr.
12- el-İhsan bi Tertib-i Sahih-i İbn-i Hebban, c. 9, s. 61/ 6937, Beyrut-Dar-ul Kutub-ul İlmiyye, 1. baskı.
13- Müşkül-ül Asar / Tahavî-, c.1, s.332, Dar-u Sadir-Beyrut, 1. baskı.
14- Ikd-ul Ferid / İbn-i Abdurabbih-i Endulosî, c.4, s.311. Dar-ul Kutub-il Arabi-Beyrut.
15- el-Müstedrek-u ale’s Sahihayn / Hakim Nişaburî, c.2, s.416 ve c.3, s.133, 146, 147, 158, 172, Dar-ul Fikr-Beyrut.
16- Esbab-un Nuzul / Vahidî, s.203, Dar-ul Kutub-il Arabiyye-Beyrut, 1. baskı.
17- el-İstiab fi Marifet-is Sehabe / İbn-i Abdulbir, c.3, s.1100, Dar-ul Ceyl-Beyrut, 1. baskı.
18- Tarih-i Bağdad / Hatib Bağdadî, c.10, s.278/5396, Dar-ul Kutub-il Arabî-Beyrut.
19- Tefsir-ul Hazin, c.5, s.259, Dar-ul Marifet-Beyrut.
20- Usd-ul Gabe fi Marifet’is Sehabe / İbn-i Esir, c.2, s.10, 13, 19, 21 ve c.4, 46-47; c.4, s.110; c.5,s.497; c.6, s.78-79, Dar-u İhya-it Turas-il Arabî-Beyrut.
21- Cami-ul Usul / İbn-i Esir-i Cezerî, c.9, s.155/6702 ve 6703.
22- Ahkam-ul Kur’an / Cessas, c.3, s.529, Mektebet-ut Ticariye-Mekke-i Mükerreme.
23- Ahkam-ul Kur’an / İbn-i Arabî, c.3, s.1538, Dar-ul Marifet-Beyrut.
24- Tezkiret-ul Havas / Sıbt İbn-i Cevzî, s.233, Ehlibeyt aleyhimusselam’ın Müessesesi-Beyrut.
25- el-Keşşaf / Zemahşeri, c.1, s.369, Dar-ul Kitab-il Arabi-Beyrut, 3. baskı.
26- Mefatih-ul Ğayb / Razî, c.8, s.71.
27- Tercemet-ul İmam Ali aleyhisselam’ın min Tarih-i Dimaşk / İbn-i Asakir, Muhammed Bâkır Mahmudî incelemesi, c.1, s.273-274 / 322, Dar’ut Tearuf – Beyrut, 1. baskı. Ve Tercemet-ul İmam Hüseyin aleyhisselam’ın, s.61-77; Mahmudî Müessesesi – Beyrut, 1. baskı.
28- Minhac-us Sünne / İbn-i Teymiyye, c.3, s.4, c.4, s.20, Mektebet-ul İlmiyye-Beyrut.
29- Tarih-ul İslam / Zehebî, c.3, s.44 ve c.5, s.95-96, Dar-ul Kitab-il Arabi – Beyrut, 1. baskı.
30- Siyer-u A’lam-in Nubela / Zehebî, c.2, s.122, Risalet Müessesi – Beyrut, 1. baskı.
31- el-Bidayet-u ve’n Nihaye / İbn-i Kesir, c.7, s.338, Dar-ul Fikr-Beyrut, 3. baskı.
32- el-İsabe fi Temyiz’is Sehabe / İbn-i Hacer, c.4, s.270, Dar-ul Kutub-il İlmiyye-Beyrut.
33- Mecma-uz Zevaid ve Menba-ul Fevaid / Heysemi, c.7, s.91, c.9, s.119, 121, 146, 167-
169, 172, Dar-ul Kitab-il Arabi – Beyrut, 3. baskı.
34- Tehzib-ut Tehzib / İbn-i Hacer-i Askalanî, c.2, s.297, Haydarabad-Hindistan, 1. baskı.
35- İtkan / Siyuti, c.4, s.277, Menşurat-ir Rezi-Kum, 2. baskı.
36- Durr-ul Mensur / Siyuti, c.5, s.198, 199, Mektebet-u Ayetullah Necefi Meraşî-Kum.
37- Sevaik-ul Muhrika / İbn-i Hacer Heytemi, s.139, 143, 144, 229, Mektebet-ul Kahire-Mısır, 2. baskı.
38- Kenz-ul Ummal / Muttaki Hindi, c.13, s.163 / 36496 ve diğerleri, er-Risale Müessese-si-Beyrut, 5. baskı.
39- Feth-ul Kadir / Şevkani, c.4, s.349-350, Dar-ul Marifet-Beyrut, 2. baskı.
40- Tathir ayetinde Ehlibeyt aleyhimusselam’ın faziletleriyle ilgili bütün kitaplar.

Bu alanda, bu kitapçıkta değinemeyeceğimiz daha nice kaynaklar var; bu kaynakların tümü Ehlibeytin Resulullah sallallah’u aleyhi ve âlih, İmam Ali, Hz. Fatıma, İmam Hasan ve İmam Hü-seyin olduğunu vurgulamaktadır; İmamiye Şiâsı da bu rivayeti kabul etmiş, alimleri de buna icmâ etmişlerdir.

 

Author: Remzi Zengin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir